Cách đọc báo giá KOL nano micro macro là tách mọi dòng tiền về bốn lớp: thù lao KOL thực nhận (giá Net), phí sản xuất nội dung, phí quyền dùng video chạy quảng cáo và phí quản lý của agency, rồi quy tất cả về số tiền đã gồm thuế. Lớp nào không ghi rõ phạm vi và thời hạn là chỗ dễ bị đội giá.
Vì sao hai báo giá KOL cùng tầm lại chênh nhau
Hai bảng báo giá cho hai KOL có lượng người theo dõi tương đương mà tổng tiền lệch nhau thường không phải vì một bên "chặt chém". Khoản lệch hay nằm ở chỗ mỗi bên gói những thứ khác nhau vào một con số tổng: bên này đã tính quyền chạy quảng cáo, bên kia chưa; bên này báo giá Net, bên kia báo giá đã gồm thuế. So hai con số tổng như vậy là so hai món hàng khác nhau.
Báo giá booking KOL là tài liệu liệt kê chi phí để một nhà sáng tạo nội dung (KOL, KOC) làm và đăng nội dung cho nhãn hàng trên TikTok, Facebook, Instagram hoặc YouTube. Các bảng báo giá thường chia KOL theo quy mô người theo dõi:
- Nano KOL: khoảng 1.000 – 10.000 người theo dõi.
- Micro KOL: khoảng 10.000 – 100.000 người theo dõi.
- Macro KOL: khoảng 100.000 – 1.000.000 người theo dõi.
- Một số nơi tách thêm nhóm Mid-tier ở khoảng giữa (50.000 – 500.000 người theo dõi), nên ranh giới giữa các tầng không cố định.
Tầng KOL chỉ cho biết độ phủ dự kiến, không cho biết giá đúng hay sai. Cùng một tầng, giá còn phụ thuộc nền tảng, định dạng (video ngắn, bài ảnh, livestream), ngành hàng, lịch của KOL đang kín hay trống và việc nhãn hàng có đòi độc quyền ngành hàng hay không. Vì vậy bài này không đưa bảng giá tham khảo: con số chép từ bảng giá chung hiếm khi khớp báo giá thật bạn nhận được. Thứ nên so là cấu trúc của báo giá. Các bài khác về chi phí nằm trong chuyên mục Chi phí & báo giá.
Câu hỏi tự soát: báo giá gần nhất bạn nhận có ghi rõ KOL đăng trên nền tảng nào, định dạng gì và bao nhiêu nội dung không?
Cách đọc báo giá KOL nano micro macro theo bốn lớp chi phí
Một báo giá minh bạch tách được thành bốn lớp. Khi nhận báo giá, hãy đề nghị bên gửi ghi riêng từng lớp, kể cả khi họ muốn chào giá trọn gói.
- Thù lao của KOL (giá Net): số tiền KOL thực nhận cho một đơn vị nội dung — một video ngắn, một bài đăng hay một phiên livestream. Cần ghi rõ số nội dung, nền tảng đăng và số ngày giữ bài trên kênh.
- Phí sản xuất nội dung: kịch bản, quay, dựng, đạo cụ, địa điểm, trang phục. Với KOL tự quay tại nhà, phần này thường đã nằm trong thù lao.
- Phí quyền sử dụng nội dung (ads rights): khoản trả thêm để nhãn hàng được dùng video của KOL chạy quảng cáo hoặc đăng lại trên kênh chính chủ, trong một thời hạn và trên những kênh được ghi rõ.
- Phí quản lý của agency: tìm và sàng lọc KOL, đàm phán, duyệt kịch bản, theo dõi lịch đăng, nghiệm thu và xử lý sự cố.
Khi bốn lớp đã tách, bạn mới so được hai báo giá với nhau: thù lao so với thù lao, phí quyền sử dụng cùng thời hạn so với nhau. Gộp chung một con số thì không ai biết mình đang trả bao nhiêu cho KOL và bao nhiêu cho khâu trung gian.
Trước khi bàn tiền, hãy lọc KOL bằng bộ tiêu chí sàng lọc KOC trước khi booking để khỏi mất công đọc báo giá của những tài khoản có chỉ số ảo.
Ba điểm hay làm báo giá booking KOL bị đội lên
Báo giá ban đầu trông hợp lý nhưng tổng thanh toán cuối kỳ cao hơn dự tính thường rơi vào một trong ba chỗ sau.
Phí quyền sử dụng tính cho mọi video hoặc không có thời hạn
Có báo giá cộng phí quyền chạy quảng cáo cho mọi video, trong khi nhãn hàng chỉ định chạy quảng cáo vài video có kết quả tốt. Có báo giá ghi quyền sử dụng "vĩnh viễn" mà không nói kênh nào. Hãy hỏi lại bốn ý: quyền áp cho video nào, bao nhiêu ngày, trên kênh nào, và khoản này do KOL đặt hay agency tự cộng. Chỉ trả cho đúng những video và đúng thời hạn bạn thật sự chạy quảng cáo.
Phí sản xuất tách riêng cho video KOL tự quay
Với nhóm nano và micro, nhiều KOL tự quay, tự dựng bằng điện thoại và thù lao đã gồm phần đó. Nếu báo giá vẫn có dòng "phí dựng phim và biên tập" cho từng video, hãy hỏi ai làm phần việc đó. Phí sản xuất chỉ hợp lý khi có ê-kíp riêng, bối cảnh thuê ngoài hoặc kịch bản do agency viết.
Phí quản lý bị chia nhỏ dưới nhiều tên
Phí quản lý agency là khoản chính đáng vì có người làm việc thật. Vấn đề nằm ở chỗ cùng một phần việc bị tính hai lần dưới các tên như "phí điều phối sản xuất", "phí họp vận hành", "phí giữ chỉ số" bên cạnh dòng phí quản lý chung. Cách chặn: đề nghị gom mọi khoản trả cho bên trung gian vào một dòng, kèm danh sách việc họ làm.
Ví dụ tình huống: một shop mỹ phẩm nhận báo giá trọn gói cho năm micro KOL trên TikTok. Khi yêu cầu tách bốn lớp, shop thấy dòng "phí sản xuất" được tính cho cả năm video dù cả năm KOL đều tự quay tại nhà, và phí quản lý xuất hiện hai lần dưới hai tên khác nhau. Shop không cần biết giá thị trường vẫn bỏ được hai dòng này, vì chỉ cần hỏi "ai làm việc này". Đánh đổi là mất thêm vài ngày trao đổi trước khi chốt lịch đăng.
Quy đổi giá Net sang giá Gross và lập tổng dự toán
Thuế là khoản hay bị quên khi lập dự toán. Theo hướng dẫn trong nguồn tham khảo của bài, khi doanh nghiệp ký và trả tiền trực tiếp cho KOL cá nhân với khoản chi từ 2 triệu đồng trở lên, doanh nghiệp khấu trừ 10% thuế thu nhập cá nhân trước khi thanh toán. Quy định thuế có thể thay đổi và còn tuỳ loại hợp đồng, nên hãy nhờ kế toán xác nhận trước khi chốt.
Ảnh: Leeloo The First
Nếu báo giá ghi "giá Net của KOL", số doanh nghiệp phải chi (giá Gross) tính như sau:
Giá Gross = Giá Net ÷ (1 − 10%) = Giá Net ÷ 0,9
Ví dụ giả định để thấy cách tính: giá Net là 90 đơn vị thì giá Gross là 90 ÷ 0,9 = 100 đơn vị, trong đó 10 đơn vị là thuế nộp thay cho KOL. Nhiều người lấy giá Net cộng thêm 10% và ra 99 đơn vị, tức hụt 1 đơn vị trên mỗi 100 — cộng dồn cả chiến dịch thành khoản thiếu khi quyết toán.
Nếu ký qua một agency có pháp nhân, hoá đơn dịch vụ cộng thuế giá trị gia tăng (VAT) theo thuế suất hiện hành thay vì khấu trừ thuế thu nhập cá nhân của từng KOL. Khi so một báo giá ký thẳng với KOL và một báo giá qua agency, hãy quy cả hai về số tiền doanh nghiệp thực chi đã gồm thuế.
Lập tổng dự toán theo bốn bước:
- Bước 1: lấy giá Net của từng KOL, quy về giá Gross (hoặc giá đã gồm VAT nếu ký qua agency).
- Bước 2: cộng phí quyền sử dụng cho đúng những video sẽ chạy quảng cáo, đúng thời hạn.
- Bước 3: cộng phí quản lý của agency, gọn trong một dòng.
- Bước 4: cộng chi phí hàng mẫu gửi KOL và phí vận chuyển hai chiều, kể cả hàng không thu hồi lại.
Bảng đối chiếu và checklist trước khi ký báo giá KOL
Bảng sau giúp soát nhanh từng hạng mục: một báo giá rõ ràng ghi gì, và dấu hiệu nào nên hỏi lại.
| Hạng mục | Báo giá rõ ràng ghi gì | Dấu hiệu cần hỏi lại |
|---|---|---|
| Thù lao KOL (Net) | Số nội dung, nền tảng, định dạng, số ngày giữ bài | Chỉ có một con số tổng, không rõ đăng mấy nội dung |
| Quyền sử dụng nội dung | Video nào, bao nhiêu ngày, kênh nào | Ghi "vĩnh viễn" hoặc áp cho mọi video |
| Phí sản xuất | Ai quay, ai dựng, bối cảnh ở đâu | Có phí dựng cho video KOL tự quay tại nhà |
| Phí quản lý agency | Một dòng kèm danh sách việc làm | Nhiều dòng "điều phối", "vận hành" lặp nhau |
| Thuế | Ghi rõ giá Net hay Gross, có VAT hay không | Tính cả thuế thu nhập cá nhân lẫn VAT trên cùng một khoản thù lao |
Năm câu hỏi nên hỏi trước khi chốt:
- Báo giá này là giá Net KOL thực nhận hay giá đã gồm thuế?
- Quyền chạy quảng cáo áp cho video nào, bao lâu, trên kênh nào?
- Nếu KOL đăng trễ, gỡ bài sớm hoặc nội dung sai brief thì xử lý ra sao: đăng bù, sửa lại hay trừ tiền?
- Hàng mẫu và phí gửi hàng do bên nào chịu?
- Nhãn hàng có được xem kịch bản và duyệt bản dựng trước khi đăng không?
Khi nào cách đọc này chưa đủ: với chiến dịch dùng người nổi tiếng hoặc cần độc quyền ngành hàng dài hạn, giá được quyết bởi điều khoản độc quyền và lịch xuất hiện nhiều hơn là bởi bốn lớp chi phí. Bốn lớp vẫn giúp bạn biết mình trả cho cái gì, nhưng phần đàm phán cần người từng làm hợp đồng với người nổi tiếng. Để biết nên trả cho tầng nào, đọc thêm cách chọn KOC phù hợp cho doanh nghiệp và cách đo kết quả chiến dịch KOC.
Nhận báo giá KOL đã tách sẵn bốn lớp
Ba việc làm được ngay trong tuần này:
- Mở báo giá booking gần nhất, đánh dấu bốn lớp; dòng nào không xếp được vào lớp nào thì hỏi lại bên gửi.
- Đề nghị bên gửi ghi rõ giá Net hay Gross, và thời hạn quyền chạy quảng cáo cho từng video.
- Làm sẵn một bảng tính quy đổi Net sang Gross để lần sau chỉ cần dán số vào.
Nếu bạn muốn nhận báo giá đã tách sẵn bốn lớp cho danh sách KOL hợp ngành hàng, có thể xem dịch vụ booking KOL/KOC hoặc gửi yêu cầu tại trang liên hệ. UP AGENCY có mạng lưới hơn 2000 KOL/KOC và sẽ gửi báo giá theo đúng brief của bạn, không kèm bảng giá chung.
Câu hỏi thường gặp
KOL báo giá qua tin nhắn thì có cần văn bản không?
Nên có văn bản ghi số nội dung, ngày đăng, quyền sử dụng và cách xử lý khi đăng trễ, dù chỉ là phụ lục ngắn hoặc email xác nhận của hai bên. Đó là căn cứ khi nghiệm thu; chi tiết điều khoản nên hỏi người phụ trách pháp lý của doanh nghiệp.
Có nên trả trước toàn bộ thù lao cho KOL?
Cách hay gặp là đặt cọc khi chốt lịch và trả phần còn lại sau khi bài lên đúng hẹn, đúng brief. Mốc thanh toán nên được hai bên thống nhất bằng văn bản trước khi KOL quay.
Báo giá có nên ghi chỉ số tối thiểu như lượt xem?
Có thể ghi để làm căn cứ nghiệm thu, nhưng lượt xem còn phụ thuộc thuật toán phân phối của nền tảng. Nên thoả thuận trước cách xử lý khi không đạt — đăng bù hay gia hạn — thay vì chỉ ghi một con số.
Làm sao biết thù lao KOL trong báo giá agency có bị nâng lên?
Đề nghị agency xác nhận bằng văn bản mức thù lao Net họ trả cho KOL và tách phí quản lý của họ thành dòng riêng. Agency làm ăn minh bạch thường không ngại việc này.